مرتضى مطهري

61

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

مُد انسان در مورد لباس و غيره از يك حس مخصوص زيباپسندى پيروى مىكند ، لهذا در قرآن مىفرمايد ( در اوايل سورهء اعراف ) كه جامه زينت است . پس بايد ذوق انسان تحريك شود و انسان در روشنايى نور ذوق طبيعى ، زيباها و مظاهر زيبايى را انتخاب كند و آن وقت است كه مطلوب و محبوب و كمال است ولى اگر به صورت مد درآمد يعنى به صورت تبعيت از عرف و عادت اجتماعى ، همان طورى كه كانت و روسو دربارهء عادت فردى گفته‌اند : « عادت كور است و نبايد تابع اين فرمانده نادان و نابينا بود » ، عادات اجتماعى نيز كه از آنها به آداب اجتماعى و يا به عرف تعبير مىشود همينطور است . تبعيت از ذوق ، حركت در روشنايى است ولى تبعيت از مد و عرف و عادت اجتماعى حركت در تاريكى است ، و البته تبعيت از مد غير از تبعيت از ذوق اجتماع است . كسانى كه تابع مد هستند مصداق تصنيف معروف هستند كه : آنچه تو خواهى مىخواهم . مثال بهتر اين است كه اينها نظير غلام فيروز نام هستند كه گريه مىكرد و اربابش بعد از سؤالات زياد دانست كه عاشق است ، پرسيد : عاشق كى هستى ؟ گفت : عاشق آن كه شما صلاح بدانيد ! ! ! مردانگى على عليه السلام خطاب به بعض اصحاب مىفرمايد : * ( يا اشباه الرجال و لا رجال . ) * مولوى مىگويد : يا تبر بردار و مردانه بزن تو على وار اين در خيبر بكن ورنه چون صدّيق و فاروق مهين هين تو راه ديگران را برگزين